.

Τρίτη, 7 Νοεμβρίου 2017

Πώς είναι καταγεγραμμένα τα χωριά Βάρνακας-Παναγούλα-Αρχοντοχώρι-Παπαδάτου-Φυτείες στο Δήμο Ξηρομέρου


Βάρνακας

Ο Βάρνακας είναι ένα από τα πρώτα χωριά που ίδρυσαν οι απόγονοι των Αλυζαίων και η ιστορία του τοποθετείται στους πρώτους αιώνες μ.Χ. Αριθμεί περίπου 318 κατοίκους, ενώ το πώς και γιατί δόθηκε στο χωριό το όνομα Βάρνακας δεν είναι γνωστό.

Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ο Βάρνακας υπήρξε έδρα του αρματολικιού του Ξηρομέρου, χάρις την εθνική δράση της οικογένειας Βαρνακιώτη. Το 1806 τα χωριά περιήλθαν στην εξουσία του Αλή Πασά ο οποίος κατεδίωξε τον Γ. Βαρνακιώτη, το 1810 τον αποκατέστησε στο αξίωμα του καπετάνιου της περιοχής φοβούμενος πιθανή εξέγερση. Στις 10 Μάη ο Γ. Βαρνακιώτης κήρυξε την έναρξη της επανάστασης στο Ξηρόμερο και εξέδωσε την πρώτη επαναστατική προκήρυξη της Δυτικής Ελλάδας.

Το χωριό αποτέλεσε σημαντική κωμόπολη για τη γύρω περιοχή, τα πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα και τα ερείπια του παλαιού Βάρνακα μαρτυρούν αυτόν του το ρόλο.

Αξιόλογης αρχαιολογικής σκοπιάς αποτελεί και ο Ιερός ναός του Αγίου Αθανασίου που εντάσσεται στο 16ο αιώνα μ.Χ. Σήμερα ο παλαιός ναός έχει ανοικοδομηθεί.



Παναγούλα

Η Παναγούλα (ή Μερδένικος) όπως ήταν η παλιά της ονομασία βρίσκεται χτισμένη σε υψόμετρο 360 μ. στους πρόποδες του βουνού Μπούμιστου των Ακαρνανικών ορέων. Από τον Αστακό απέχει 45 Κm και 12 Κm απέχει από τον Μύτικα.

Η Παναγούλα είναι ένα μικρό όμορφο χωριό με καταπληκτική θέα που αποζημιώνει τον επισκέπτη.

Στο βάθος του ορίζοντα διακρίνει κανείς το Ιόνιο πέλαγος με τα πολλά όμορφα νησιά ,ο Κάλαμος, ο Καστός, το Μεγανήσι , η Λευκάδα, η Ιθάκη και η Κεφαλονιά.

Το χωριό διαθέτει εκτός από την εκκλησία της Παναγίας στη είσοδο του χωριού και άλλα εκκλησάκια με σημαντικότερο την Αγία Παρασκευή

Φαντάζει στην κορυφή του χωριού, άσπρη με τα καταπράσινα κυπαρίσσια της. Από ψηλά φαίνεται σαν να προστατεύει το χωριό καθώς στα χαμηλότερα απλώνονται τα λιγοστά σπίτια. Τοπίο υπέροχο, θαυμαστή θέα καθώς από το προαύλιο αντικρίζει κανείς το Ιόνιο πέλαγος..

Κάθε καλοκαίρι το χωριό γεμίζει από τους λιγοστούς "φευγάτους" κατοίκους που έρχονται να ξαναδούν τον τόπο τους, συνδυάζοντας και τις διακοπές τους αφού η περιοχή προσφέρεται για αξέχαστες διακοπές.

Λίγο πιο χαμηλά πάνω στην επαρχιακή οδό και σε υψόμετρο 135μ. υπάρχει ο οικισμός Ξηρά.

Το όνομα Μερδενίκος το έλαβε από Αλβανούς εισβολείς και σημαίνει "καλώς όρισες".

Από την παναγούλα καταγόταν ο στρατηγός Ιωάννης Καραβίας ο ήρωας της Πίνδου, η ιδιαίτερη πατρίδα του τον έχει τιμήσει στήνοντας ανδριάντα στον νέο οικισμό της Παναγούλας στο Μύτικα.

Θρησκευτικό πανηγύρι γίνεται στο χωριό 20 Ιουλίου του προφήτη Ηλία

Ιστορική Αναδρομή

Στην αρχαιότητα η περιοχή ανήκε στην αρχαία πόλη της Αλυζίας.

Ήταν χτισμένη πιο πάνω από τη θέση την οποία βρίσκεται σήμερα, όπου στο σημείο αυτό φαίνονται τα ερείπια.

Η Παναγούλα, ως Μερδενίκου αναφέρεται για πρώτη φορά το 1521 περίπου με 157 οικογένειες, ύστερα από σαράντα χρόνια περίπου (1562) οι οικογένειες είχαν μειωθεί στις 90. Σιγά σιγά φτάνουμε περίπου το 1732 με 10 οικογένειες όσες περίπου ήταν και το 1815 λίγα χρόνια πριν από την επανάσταση του 1821.

Αρκετοί κάτοικοι της Παναγούλας έλαβαν μέρος στην Επανάσταση του 1821. Μετά την Επανάσταση υπάχθηκε στο Δήμο Σολίου .

Το 1912 έγινε Κοινότητα.

Περίπου το 1925 το χωριό μετονομάστηκε σε Παναγούλα, αφιέρωμα στην εκκλησία της Παναγίας που βρίσκεται στην είσοδο του χωριού.

Το 1955, μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1952, χτίστηκαν τα πρώτα σπίτια του οικισμού Ξηρά.

Μετά το 1992 αρκετοί κάτοικοι μετοίκησαν στο Μύτικα.


Αρχοντοχώρι

Το Αρχοντοχώρι είναι ένα από τα τέσσερα μεγαλοχώρια που ίδρυσαν οι Αλύζιοι και οι απόγονοί τους. Είναι το ορεινότερο χωριό του πρώην Δήμου Αλυζίας, σε ύψος περίπου 600 μέτρα ενώ αριθμεί 1030 κάτοικους περίπου. Τα πρώτο όνομα του χωριού ήταν Ζάβιτσα, ονομασία την οποία είχαν δώσει Σλαβοβούλγαροι κατακτητές. Το 1927 το χωριό μετονομάστηκε σε "Αρχοντοχώριον" από τα παλιά αρχοντικά σπίτια του αρχικού χωριού.

Το χωριό δοκιμάστηκε κατά διαστήματα τόσο από τη φτώχεια, όσο και από τους κατακτητές. Παρά τις δυσκολίες όμως ήταν πάντα πολυάνθρωπο χωριό και επί Τουρκοκρατίας είχε πολλές αρχοντικές οικογένειες. Στα χρόνια του αγώνα κατά των Τούρκων πολλοί Ζαβιτσάνοι συμμετείχαν στον αγώνα, άλλοι με χρήματα και άλλοι πολεμώντας.

Εντύπωση προκαλούν τα παραδοσιακά διώροφα πετρόχτιστα σπίτια και οι Βυζαντινές Εκκλησίες του χωριού. Τέτοια δείγματα ναοδομίας είναι:

Ο Ναός της Ζωοδόχου Πηγής

Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται ο ναός της Ζωοδόχου πηγής, πρόκειται για εκκλησία μεταβυζαντινής περιόδου, ρυθμού Βασιλικής με πλούσιο και ζωηρό διάκοσμο στις τοιχογραφίες. Η ανέγερσή της τοποθετείται στο 10ο-11ο αιώνα μ .Χ.

Η Μονή της Παναγίας της Ζαμπατινιώτισσας

Σε απόσταση μόλις 5 χιλιομέτρων και νοτιοδυτικά του χωριού βρίσκεται η Παναγία της Ζαπατίνας. Η Μονή χρονολογείται στα τέλη του 18ου αιώνα και στη διάρκεια του αγώνα εναντίον των Τούρκων λειτούργησε ως καταφύγιο των αγωνιστών. Φέρει κτιστό αγιογραφημένο τέμπλο και τοιχογραφίες, ενώ σώζονται περιτειχισμένος περίβολος και το καθολικό.


Αξιόλογοι είναι επίσης και οι ναοί των: Αγίου Νικολάου έν Βουνένοις και Αγίου Γεωργίου, με δείγματα ζωγραφικής του 18ου αιώνα.


Παπαδάτου

Η Παπαδάτου ή Παπ(π)αδάτος είναι χωριό του Δήμου Ξηρομέρου στην Αιτωλοακαρνανία. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 443 κατοίκους. Βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του Νομού Αιτωλοακαρνανίας και νοτιοδυτικά της λίμνης Αμβρακίας. Είναι χτισμένη πάνω σε ένα βραχώδες ύψωμα, παρακλάδι των Ακαρνανικών βουνών στην νοτιοανατολική πλευρά τους, με υψόμετρο 320 μέτρα.

Το όνομα του χωριού δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένο από που προήλθε. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τη χρονολόγηση της ίδρυσής του. Σύμφωνα με την τοπική προφορική παράδοση,[1] το χωριό πήρε το όνομά του από τον πρώτο κάτοικο που εγκαταστάθηκε μόνιμα στη σημερινή τοποθεσία του χωριού το 1400 μ.χ. περίπου, ο οποίος ονομάζονταν Παπαδάτος και καταγόταν από την Κεφαλλονιά.

Δεν υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες για τη χρονολογία ίδρυσης του χωριού. Είναι όμως απόλυτα εξακριβωμένο ότι υπήρχε πριν το 1761. Πριν από την εποχή αυτή υπήρχαν και οι οικισμοί Αννίνου και Γαρδί κοντά στην περιοχή του χωριού, ενώ κάποιοι άλλοι γειτονικοί οικισμοί, όπως του Αγίου Στεφάνου, της Παναγιάς είναι παλαιότεροι, ίσως της εποχής του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Ένα προικοσύμφωνο του 1551 ενθαρρύνει στο συμπέρασμα ότι το χωριό συγκροτήθηκε γύρω στο 1400 μ.χ. Δύο ξένοι περιηγητές που πέρασαν από το το χωριό, οι Πούκεβιλ και Ληκ, μας πληροφορούν, ο μεν πρώτος ότι προεπαναστατικά (πριν το 1821) η Παπαδάτου είχε μόνο 20 οικογένειες, ο δε δεύτερος ότι η Παπαδάτου το 1809 περιελάμβανε λίγα σπίτια.



Φυτείες

Οι Φυτείες Αιτωλοακαρνανίας βρίσκονται στο κέντρο του Ξηρομέρου, σε υψόμετρο 350 μ. και περιβάλλονται από τα χωριά Παπαδάτου, Αετός, Μπαμπίνη και Σκουρτού.

Είναι χτισμένες στους πρόποδες πευκόφυτου λόφου με τον παλαιό ανεμόμυλο να δεσπόζει στην κορυφή του. Απέχουν περί τα 25 χιλιόμετρα από το Αγρίνιο και 8 χιλιόμετρα από την εθνική οδό Αντιρρίου - Ιωαννίνων (διασταύρωση Κουβαρά).

Αποτελούν συγκοινωνιακό κόμβο από τρείς ασφαλτοστρωμένους δρόμους που ξετυλίγονται από το μέσον του χωριού και κατευθύνονται ακτινωτά προς Αγρίνιο, Αστακό και Κατούνα - Αμφιλοχία, ενώνουν δε μέχρι τις απολήξεις τους, κατά μήκος και παράπλευρα, πολλά χωριά της περιοχής.

Οι Φυτείες αποτελούσαν έδρα του πρώην δήμου Φυτειών που αποτελείται από τα δημοτικά διαμερίσματα Φυτειών, Παπαδάτου, Αγ. Στεφάνου, Κουβαρά και Ρίβιου και που από το 2011 συνενώθηκαν με τις δημοτικές ενότητες Αστακού και Αλυζίας, δημιουργώντας έτσι το νεοσύστατο δήμο Ξηρομέρου με το νόμο του «Καλλικράτη».

H αρχαία πόλη Φοιτίαι (υπάρχει και γραφή Φοιτία ή Φυτία) οφείλει το όνομά της, κατά πάσα πιθανότητα, στο μυθολογικό ήρωα Φύτιον, γιο του Ορεσθέα και πατέρα του Οινέα, απ' τον οποίο έλαβαν το όνομά τους οι αρχαίοι Οινιάδες.

Σύμφωνα με άλλη παραλλαγή του σχετικού μύθου, το όνομά της το οφείλει στο μυθολογικό ήρωα Φοίτιον, γιο του Αλκμέωνα.
Η θέση της αρχαίας αυτής πόλης ήταν στη σημερινή τοποθεσία Πόρτα, όπου υπάρχουν αρχαία ερείπια.

Ανάμεσα στα 350 και 250 π.Χ. η πόλη έκοψε νομίσματα στη μία πλευρά των οποίων παριστάνεται ο Απόλλωνας με μακριά μαλλιά και στην άλλη τρίποδας με τα χαρακτηριστικά Φ-Υ.

Αποτελούσε μια από τις επτά επικράτειες της Ομοσπονδίας των αρχαίων Ακαρνανών. Κατακτήθηκε από τους Αιτωλούς και απελευθερώθηκε από το Βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο Ε' κατά την εκστρατεία του στην Ακαρνανία το 219 π.Χ.

Στη διάρκεια της ρωμαϊκής περιόδου συμμετέχει στη Βουλή και στο Κοινό των Ακαρνάνων. Μετά τη ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.) οι κάτοικοί της υποχρεώνονται από τους Ρωμαίους να μετοικήσουν στη Νικόπολη. Από τότε η πόλη ερημώνεται και πέφτει σε αφάνεια.

Οι πόλη εμφανίζεται ξανά στο ιστορικό προσκήνιο στα χρόνια της μέσης τουρκοκρατίας σε έγγραφο του 1642, σαν Μαχαλάς.
Αργότερα, κατά τη διάρκεια των Ορλωφικών (1770), οι πρόκριτοι της μαχαλάς Αναστάσιος Παπασταμάτης και Γεωργάκης Φαταούλας αποκεφαλίζονται από τους Τούρκους στο Βραχώρι (σημερινό Αγρίνιο) σαν επαναστάτες.

Στα χρόνια λίγο πριν την επανάσταση του 1821 ο οπλαρχηγός Μεγαπάνος - Γαλάνης αναλαμβάνει το Αγιατλίκι του Κάρελι και αργότερα συμβάλλει στη συγκρότηση της Γερουσίας της Δυτικής Ελλάδας. Συμμετέχει με όλη του την οικογένεια στη επανάσταση, περιθάλπει και προστατεύει στη Μαχαλά τον Νεομάρτυρα Ιωάννη τον εξ Οθωμανών.

Τα τελευταία χρόνια τα περισσότερο αξιομνημόνευτα γεγονότα είναι :
1951. Ιδρύεται ο σύνδεσμος υδρεύσεως και αρδεύσεως του Ξηρομέρου και λύεται για την Κωμόπολη οριστικά το πρόβλημα της λειψυδρίας.

1954. Η Μαχαλά μετονομάζεται σε Φυτείες.

1966. Μεγάλος σεισμός μεταβάλλει σε ερείπια πολλά παραδοσιακά σπίτια.
1980. Αρχίζει η αντικατάσταση της παραδοσιακής καλλιέργειας του καπνού "τσεμπέλι" με την αποδοτική ποικιλία "βιρτζίνια".
1997. Με νόμο ορίζονται οι Φυτείες έδρα δήμου με την ονομασία δήμος Φυτειών, που περιλαμβάνει τις πρώην κοινότητες Φυτειών και Παπαδάτου και τους οικισμούς Κουβαρά, Ρίβιου και Αγίου Στεφάνου.

Ο καπνός και η κτηνοτροφία έπαιζαν πάντα τον πρώτο ρόλο στην οικονομική ζωή των Φυτειών. Το αγνάντεμα των γύρω από τις Φυτείες κοντινότερων αλλά και απόμακρων περιοχών είναι μαγευτικό. Από τον παλιό ανεμόμυλο, το αγνάντεμα καλύπτει περιστροφικά όλες τις περιοχές. Προς βόρεια αγγίζει τα βουνά Τζουμέρκα αλλά και τμήμα του Αμβρακικού κόλπου. Προς δυτικά πιάνει την οροσειρά των Ακαρνανικών βουνών. Προς νότια φτάνει μέχρι τις λιμνοθάλασσες του Αιτωλικού και του Μεσολογγίου και ανατολικά αγκαλιάζει το όρος Ζυγός, την πόλη και τη πεδιάδα του Αγρινίου, τον Αχελώο ποταμό και το βουνό Κυρα-Βγένα (Παναιτωλικό). Από το Βελούχι η θέα καλύπτει το τμήμα Αγρινίου - Αμφιλοχίας, την εθνική οδό Αγρινίου - Ιωαννίνων, την οροσειρά του Πεταλά, την Παπαδάτου και την Κατούνα.

Από τη Βίγλα το βλέμμα πιάνει τμήμα της εθνικής οδού Αγρινίου - Ιωαννίνων, τον ρου του ποταμού Αχελώου, την λίμνη της Οζηρού και τον φυτειώτικο κάμπο.

Από τη θέση "Καραούλι του Σαμαρά" έχεις μπροστά σου τον κάμπο του κεντρικού Ξηρομέρου, το μοναστήρι του Λιγοβιτσιού και την ευρύτερη περιοχή του, τα χωριά Σκουρτού, Μπαμπίνη, Μαχαιρά και Χρυσοβίτσα.
Από τη θέση "Μέγα - Λιθάρια" βλέπεις όλο το χώρο των αρχαίων Φοιτιών, τα χωριά Αετός, Παπαδάτου και τα Ακαρνανικά όρη.

Τα εξωκλήσια του Άη Λια, του νεομάρτυρα αγίου Ιωάννη του Μαχαλιώτη και του αγίου Αλεξάνδρου ξεχωρίζουν για την γαλήνη και τη μοναδική θέα που προσφέρουν.

Τέλος, η λίμνη Οζηρός και το μοναστήρι του Λιγοβιτσίου αποτελούν τα σημεία αναφοράς για κάθε επισκέπτη στις Φυτείες.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου


Tα άρθρα που δημοσιεύωνται στο vlyziana news δεν εκφράζουν απαραίτητα και την θέση του ιστολογίου μας,δημοσιεύουμε κάθε άρθρο που κατά την γνώμη μας είναι ενδιαφέρον για ενημέρωση,σκέψη και προβλήματισμό. Το vlyziana news προτείνει το σχολιασμό την διαφορετική άποψη μέσα στα νόμιμα πλαίσια με σεβασμό στον απέναντι.Διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε ένα άρθρο ή σχόλιο όταν δεν τηρούνται οι κανόνες.
Το vlyziana news ουδεμία αστική και ποινική ευθύνη φέρει για τα άρθρα που αναδημοσιεύει η ευθύνη ανήκει στους συντάκτες των αρθρων.

Όλα τα κείμενα και τα σχόλια θα εμφανίζονται μετά την έγκρισή τους.
Μηνύματα συκοφαντικά ή υβριστικά θα διαγράφονται.